Zuid-Holland moet dé regio met de beste toegang tot toptalent worden. Een stevige ambitie. Onze provincie kampt immers met de hoogste arbeidstekorten van het land. Ferrie Förster gelooft dat het mogelijk is, méér Zuid-Hollanders aan het werk krijgen én van betere scholing voorzien. In december 2018 startte Förster, voormalig wethouder in Delft, als projectleider Human Capital Zuid-Holland. Zijn opdracht: het opstellen van een Human Capital Akkoord en het ondersteunen van concrete projecten. Met het Human Capital Akkoord wordt betekenis gegeven aan de realisatie van het transitiepad Next Education.

Wat is er mis met de Zuid-Hollandse arbeidsmarkt?

De Economic Board Zuid-Holland (EBZ) en provincie Zuid-Holland presenteerden eind 2018 de resultaten van een grootschalig arbeidsmarktonderzoek door Birch Consultants. Hieruit blijkt dat de knelpunten op de Zuid-Hollandse arbeidsmarkt de regio zo’n € 6 miljard kosten. 1 op de 5 bedrijven kan momenteel onvoldoende gekwalificeerd personeel vinden. Ook is er een groot onbenut arbeidspotentieel: 27.000 mensen zouden (meer) kunnen gaan werken, vergeleken met het Nederlandse gemiddelde. Tenslotte hebben ontwikkelingen als robotisering en digitalisering een groot effect op de beroepen die wij vandaag de dag kennen. Om de transitie te maken naar een sterke en duurzame economie (Roadmap Next Economy) is beter aansluitend onderwijs noodzakelijk. Om een voorbeeld te noemen: de lasser van nu zal herschoold moeten worden, zodat hij een lasrobot kan programmeren.

“Ik kom maar wat graag in contact met ondernemers die concrete afspraken willen maken over het scholen van hun personeel of met bedrijven die in een krimp- of groeisector actief zijn.”

Wat is precies de opdracht die er ligt?

De Human Capital Agenda zet in op drie paden: ten eerste moet Zuid-Holland koploper worden in Leven Lang Ontwikkelen. Dat houdt in het structureel bijscholen en omscholen van werkende mensen. Er moet een nieuwe ‘leercultuur’ ontstaan op de arbeidsmarkt. Ieder individu moet zich realiseren wat het betekent om flexibel te zijn op de arbeidsmarkt.

Ten tweede is het de bedoeling dat bedrijven provinciebreed gaan samenwerken – met elkaar en met kennisinstellingen – om werknemers beter van werk naar werk te begeleiden. Werknemers moeten makkelijker de overstap kunnen maken naar andere sectoren. Daarvoor moeten bedrijven  meer inzetten op het bijscholen van hun personeel. Dat geldt met name voor bedrijven in een krimpsector. Werknemers die boventallig dreigen te raken, moeten zich kunnen omscholen naar een baan in een groeisector.

Tenslotte willen we niet alleen de leercultuur bij werknemers en bedrijven stimuleren, maar ook de tekorten oplossen. Dat doen we door het beter benutten van deeltijdwerkers. Dat is nog best een lastige klus, want waar zitten die deeltijdwerkers en hoe verleid je ze tot meer uren? Maar daarvoor werken we samen met uitzendbureaus en private opleiders.

Welke rol heb jij daarin?

Als projectleider werk in opdracht van de Human Capital Werkgroep van de Economic Board Zuid-Holland, onder leiding van Marja van Bijsterveldt. Ik ga in gesprek met overheden, onderwijs- en kennisinstellingen; maar vooral ook met bedrijven om concrete afspraken met ze te maken en ze aan te haken bij projecten. In de zomer van 2019 sluiten we een akkoord af waar deze partijen zich aan committeren. Geen vage beloftes, maar harde doelstellingen die na een nulmeting daadwerkelijk gemonitord worden. Daarnaast inventariseren we bestaande projecten en ideeën die een bijdrage kunnen leveren aan onze doelstellingen. We kijken welke projecten kansrijk zijn en hoe we deze projecten kunnen ondersteunen, versterken of opschalen.

Dat klinkt uitdagend. Hoe kom je erbij om aan zoiets te beginnen?

Het voelt alsof de opdracht voor mij gemaakt is. Ik ben iemand die concrete doelen stelt en graag snelheid maakt. Ik schroom niet om mezelf daarbij hoge eisen te stellen. Ik werd op jonge leeftijd wethouder economie in Delft. Ik heb dat enkel kunnen bereiken op basis van mijn betrokkenheid, door hard te werken en het geloof daadwerkelijk iets bij te kunnen dragen. Het mooie aan deze opdracht vind ik de maatschappelijke impact. Ik voel de urgentie en actualiteit van het probleem. Mijn kracht ligt er in diverse partijen bijeen te brengen om samen met hen aan de slag te gaan.

Hoe verloopt het tot nu toe?

Op dit moment zijn er zo’n 90 bestaande projecten en ideeën geïdentificeerd die bij kunnen dragen aan onze doelstellingen. Er gebeurt al heel veel. Ik ben nu aan het selecteren welke projecten het meest kansrijk zijn en de grootste bijdrage kunnen leveren aan onze doelstellingen. Vervolgens ondersteunen we deze projecten, bijvoorbeeld door het leveren van een kwartiermaker of het optreden als boegbeeld.

Kun je een voorbeeld geven van zo’n project?

In Den Haag werken ze aan het idee van de Energiehub. Een fysieke locatie waar bedrijven burgers de nieuwste technologieën en innovaties laten zien op het thema energietransitie. Denk aan een showroom waar burgers kunnen ervaren hoe zij hun huis kunnen verduurzamen. Daar zitten dan ook direct de bedrijven die dat kunnen leveren. Daarnaast is er een Energieacademie waar studenten een opleiding kunnen volgen en waar werkenden kunnen worden bij- of omgeschoold. Vanuit de Human Capital Agenda kunnen we dan helpen door te kijken welke bedrijven er goed kunnen aanhaken. Ook kunnen we aangeven welke succesvolle voorbeelden er elders in de regio zijn.

Ontstaan er ook projectideeën tijdens de gesprekken die je voert?

Jazeker. Zuid-Holland telt 400.000 flexwerkers. Het is me opgevallen dat veel mensen niet precies weten wat flexwerkers zijn (redactie: uitzendkrachten, gedetacheerden, payrollers, zzp’ers en mensen met een nulurencontract). Ook is er relatief weinig aandacht voor (bij)scholing van deze groep. Daarom ben ik nu concreet in gesprek met NCOI en ManpowerGroup om hiervoor een project te starten.

Zijn er al resultaten of is het daar nog te vroeg voor?

Er ligt nu een concept Human Capital Akkoord. Dit wordt voorgelegd aan alle partners. We hopen dat alle beoogde ondertekenaars in juni hun handtekening zetten onder het definitieve akkoord.

Daarnaast hebben we een kwartiermaker aangesteld die voor SMITZH aan de slag gaat om met een interventiepakket voor her-, bij- en omscholing te komen. Dit houdt concreet in dat er in de bestaande fieldlabs (Robohouse, Big Data Innovatiehub, Duurzaamheidsfabriek etc.) wordt gekeken hoe studenten en werkenden met de nieuwste technieken en machines kunnen werken.

Ook het onderwijsveld zit niet stil. Waar onderwijsbestuurders voorheen elk hun eigen agenda hadden, zoeken onderwijspartijen nu echt de samenwerking op. 12 onderwijsbestuurders van de Zuid-Hollandse mbo- en hbo-instellingen hebben afgesproken hun scholingsaanbod voor werkenden beter af te stemmen op elkaar en op de vraag vanuit het bedrijfsleven. Leonard Geluk, voorzitter CvB Haagse Hogeschool en Pierre Heijnen, voorzitter CvB ROC Mondriaan, zijn beiden lid van de EBZ en werken momenteel aan een concrete invulling hiervan. Een mooie stap die bijdraagt aan het realiseren van onze ambitie.

Tot slot. Wat kunnen mensen doen die willen aanhaken en wat krijgen ze daarvoor terug?

Of je nou in het onderwijs werkt, een beleidsmaker bent of een bestuurder of ondernemer; we hebben voor ieder wat wils.

  • Overheden hebben vooral een verbindende rol en zorgen voor financiering van de uitvoering.
  • Het onderwijs investeert in en levert de scholing, zowel publiek als privaat.
  • Het bedrijfsleven levert een plus op de scholing van hun personeel, bijvoorbeeld door meer medewerkers op te leiden of door meer te investeren.
  • Tot slot zijn er ook nog allerlei andere partijen zoals sociale partners en netwerk- en brancheorganisaties. Zij zorgen voor het informeren en mobiliseren van hun achterban en wanneer partijen zich melden kunnen zij met ons in contact worden gebracht.

Ik kom maar wat graag in contact met ondernemers die concrete afspraken willen maken over het scholen van hun personeel of met bedrijven die in een krimp- of groeisector actief zijn. Dit levert hen werknemers op die productiever zijn, respectievelijk een oplossing voor hun overschot of tekort. En samen zorgen we ervoor dat Zuid-Holland dé regio wordt met de beste toegang tot toptalent. Dat is mijn droom.

Ferrie Förster

Projectleider Human Capital Zuid-Holland